Hoe breed zie je jezelf? Zelfbeeld en veerkracht
Je zelfbeeld heeft een reikwijdte. Hang je het op aan één rol of eigenschap, dan ben je kwetsbaar zodra die wordt geraakt. Verdeel je het over meerdere rollen en eigenschappen die goed met elkaar verbonden zijn, dan ben je veerkrachtiger. IEMT werkt op dit niveau door de lading rond een beperkend zelfbeeld te verzachten, zodat er ruimte komt voor een breder beeld van jezelf.
Twee mensen verliezen hun baan. De een wankelt even en pakt de draad weer op. De ander stort in en komt er maanden niet bovenop. Het verschil zit zelden in de baan. Het zit in hoe breed of smal die twee mensen zichzelf zagen.
Wie zijn hele identiteit aan één ding ophangt, valt hard als dat ding wegvalt. Wie zichzelf op meer manieren ziet, heeft meer om op terug te vallen. Dat idee is een van de pijlers onder het identiteitswerk in IEMT.
Reikwijdte: smal of breed
De Amerikaanse NLP-ontwikkelaar Steve Andreas beschreef dit met het begrip reikwijdte. Hoe breed of smal definieer je wie je bent?
Een smalle reikwijdte klinkt als "ik ben advocaat". De identiteit zit vast aan één ding. Gaat dat ene mis, dan voelt het alsof je als persoon faalt.
Een brede reikwijdte klinkt als "ik ben ouder, vakgenoot, vriend, buurman en iemand die graag in de tuin staat". De identiteit rust op meerdere poten. Valt er een weg, dan staan de andere er nog.
Het verschil is niet dat de tweede persoon minder om zijn werk geeft. Het is dat zijn gevoel van wie hij is niet volledig afhangt van dat werk.
Categorie: kern en rand
Naast reikwijdte beschreef Andreas hoe we onze eigenschappen ordenen. Sommige horen bij de kern van wie je bent, andere bij de rand.
"Ik ben iemand die om mensen geeft" kan een kerneigenschap zijn, iets wat overal meereist. "Ik ben goed in tennis" zit meer aan de rand, gebonden aan een context. Een stevig zelfbeeld heeft een paar warme kerneigenschappen waar je op terugvalt, en daaromheen een laag eigenschappen die mogen wisselen.
Het wordt kwetsbaar als iets aan de rand naar de kern verhuist. Als "ik presteer" of "ik word gewaardeerd" een kerneigenschap wordt, dan raakt elke tegenslag je in je wezen.
Waarom categorieën schuiven
De taalwetenschapper George Lakoff liet zien dat we niet in strakke hokjes denken, maar rond voorbeelden. Een categorie heeft een typisch midden en vage randen. Dat geldt ook voor het beeld dat je van jezelf hebt.
Daardoor is een zelfbeeld te veranderen. Het ligt niet in beton. Een eigenschap die nu de kern lijkt te bepalen, kan naar de rand verhuizen, en een vergeten kwaliteit kan naar voren komen. Dat schuiven is precies waar identiteitswerk op aangrijpt.
Hoe IEMT hiermee werkt
Bij een beperkend zelfbeeld zit er meestal een flinke emotionele lading op. "Ik ben niet goed genoeg" voelt niet als een mening, het voelt als een feit. Zolang die lading er is, lukt het niet om er met argumenten overheen te komen.
In IEMT verzachten we eerst die lading met de oogbewegingen. Zodra "ik ben niet goed genoeg" minder als een waarheid voelt, ontstaat er ruimte. Dan kunnen we kijken naar een breder beeld, naar de kwaliteiten die er ook zijn en die in de schaduw van die ene conclusie stonden. Hoe die taal van "ik ben" werkt, lees je in Waarom 'ik ben' iets anders is dan 'ik voel'.
Het doel is niet een opgeplakt positief zelfbeeld. Het is een zelfbeeld dat breder rust, zodat één tegenslag niet meer je hele beeld van jezelf omver duwt.
Wat je hier zelf mee kunt
Maak voor jezelf eens de lijst. Waar haal je je gevoel van eigenwaarde vandaan? Als daar maar één ding op staat, je werk, je rol als ouder, je uiterlijk, dan weet je waar je kwetsbaar zit.
En kijk dan eens naar wat er nog meer is. Niet om je werk minder belangrijk te maken, maar om te merken dat je meer bent dan dat ene. Hoe breder die lijst, hoe steviger je staat als er iets wegvalt.
Wil je dit als coach of therapeut leren begeleiden, kijk dan bij de IEMT Practitioner opleiding. Heb je een vraag, neem contact op.
Veelgestelde vragen
### Betekent een breed zelfbeeld dat ik nergens echt voor ga? Nee. Je mag ergens vol voor gaan. Het gaat erom dat je gevoel van wie je bent niet volledig afhangt van dat ene, zodat een tegenslag je niet in je wezen raakt.
### Kun je je zelfbeeld echt veranderen? Ja. Een zelfbeeld ligt niet vast. Eigenschappen kunnen van de kern naar de rand schuiven en andersom, zeker als de emotionele lading eronder verzacht.
### Is dit hetzelfde als aan je zelfvertrouwen werken? Het raakt eraan, en het gaat dieper. Zelfvertrouwen gaat over wat je kunt, dit gaat over hoe breed je definieert wie je bent.
Bron: de officiële IEMT-wiki van Andrew T. Austin (integraleyemovementtherapy.wiki), pagina over Self-Concept, Scope and Category; Steve Andreas over reikwijdte en categorie; George Lakoff, Women, Fire, and Dangerous Things (1987).